Zincir Marketler ve MESEM: Kamu Kaynaklarının Kullanımında Şüpheli İddialar
Zincir marketler, işçi giderlerini devlete yüklemek için çeşitli yollar arıyor: MESEM oyunu! CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e yönelik soru önergesinde, MESEM Ustalık Telafi Programı çerçevesinde eğitim yaşının 14 olarak belirlendiğini ancak üst yaş sınırının bulunmadığını belirtti. Bu durum, lise eğitimini tamamlamış yetişkinlerin de MESEM programlarına katılarak büyük zincir marketlerde istihdam edilmesine olanak tanıdığını vurguladı.
Türeli, program kapsamında 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerine asgari ücretin en az yüzde 30’u, 12. sınıf öğrencilerine ise en az yüzde 50’si oranında ödeme yapıldığını ifade etti. Bu ödeneklerin tamamının İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılandığını dile getiren Türeli, mevzuatın gerçek bir mesleki eğitim amacı taşımadığı halde, mevcut personel için kullanılmasının hem İşsizlik Sigortası Fonu’nun kuruluş amacına ters düştüğünü hem de kamu zararı riski yarattığını kaydetti.
Türeli, “Zincir marketlerde MESEM programı kapsamında istihdam edilen personelin fiilen eğitim almadığı ve sistemin yalnızca ‘personel giderlerini kamu kaynaklarına devretmek’ amacıyla istismar edildiğine dair herhangi bir inceleme veya denetim yapılmakta mıdır?” sorusunu yöneltti.
Bakan Yusuf Tekin, bakanlık olarak 81 ilde MESEM programı uygulayan kurumlarda müfettişler aracılığıyla incelemeler yapıldığını açıkladı. Tekin, “Bu süreçte bazı işletmeler, kendilerine yapılan yersiz ödemeleri yasal faiziyle birlikte geri ödemiştir. Diğer işletmeler hakkında ise müfettiş raporlarında tespit edilen yersiz ödemelerin tahsili için gerekli işlemler başlatılmıştır” dedi.
MESEM programının, daha önce lise veya üniversite mezunu bireylere 27 haftalık işletmede beceri eğitimi yoluyla ustalık belgesi alma fırsatı sunduğunu hatırlatan Tekin, bu programın uygulamalı ve teorik eğitimlerinin, sözleşmeli iş yerlerinde gerçekleştirildiğini belirtti. Eğitim süresince katılımcıların iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigorta primlerinin devlet tarafından karşılandığını ifade eden Tekin, eğitim sonunda yapılan ustalık sınavında başarılı olanların ustalık belgesi ve meslek lisesi diploması almaya hak kazanacaklarını duyurdu.
